Ο Κίμων υπήρξε από τους σημαντικότερους στρατηγούς της πρώιμης αθηναϊκής ηγεμονίας. Θεωρείται θεμελιωτής της αθηναϊκής θαλασσοκρατορίας πριν από την εποχή του Περικλή και αποτέλεσε γέφυρα ανάμεσα στην αριστοκρατική παράδοση και τη νέα δημοκρατική εποχή. Ο Πλούταρχος τον τοποθετεί ανάμεσα στους σπουδαιότερους άνδρες της εποχής, σημειώνοντας ότι δεν υστερούσε ούτε σε τόλμη από τον Μιλτιάδη ούτε σε σύνεση από τον Θεμιστοκλή, αλλά υπήρξε δικαιότερος και από τους δύο. Ο Κίμων (περ. 510-450 π.Χ.) γεννήθηκε στην Αθήνα και ανήκε στο παλαιό και ισχυρό γένος των Φιλαϊδών. Ήταν γιος του Μιλτιάδη -του γνωστού ήρωα του Μαραθώνα- και της Ηγησιπύλης -κόρη του βασιλιά της Θράκης, Ολόρου- και εξαιτίας αυτής της καταγωγής του ήταν συγγενής με τον κορυφαίο συγγραφέα Ιστορίας, τον Θουκυδίδη. Ο Κίμων μεγάλωσε σε δύσκολες συνθήκες, αφού ο Μιλτιάδης πέθανε φυλακισμένος λόγω του μεγάλου χρηματικού προστίμου για την αποτυχημένη εκστρατεία του στην Πάρο. Το τεράστιο χρέος της οικογένειας εξοφλήθηκε χάρη στην αδελφή του Κίμωνα, την Ελπινίκη, η οποία παντρεύτηκε τον πλούσιο Καλλία -συγγένεια που βοήθησε τον Κίμωνα να αναδειχθεί πολιτικά.
Κεντρικοί άξονες της πολιτικής του δράσης
Ο Κίμων εκπροσωπούσε την αριστοκρατική παράταξη της Αθήνας και υπήρξε ο κύριος εκφραστής της πολιτικής συνεννόησης με τη Σπάρτη. Οι πηγές τον περιγράφουν ως άνθρωπο με σπαρτιατικό ήθος, λιτότητα και γενναιοδωρία, στοιχεία που τον έκαναν ιδιαίτερα δημοφιλή στους πολίτες.
1) Στρατιωτικές επιχειρήσεις:
Ναυμαχία της Σαλαμίνας (480 π.Χ.): διακρίθηκε ως νεαρός πολεμιστής.
Εδραίωσε την αθηναϊκή ηγεμονία μέσω της Συμμαχίας της Δήλου (478 π.Χ.), καθώς ο Κίμων υπήρξε ο βασικός στρατηγός των πρώτων δεκαετιών της Συμμαχίας της Δήλου.
Ενίσχυσε την αθηναϊκή επιρροή στο Αιγαίο με εκστρατείες που εξουδετέρωσαν περσικές και πειρατικές απειλές και εδραίωσε την ασφάλεια του Αιγαίου. Εκστρατεία στη Σκύρο: εκδίωξε τους Δόλοπες και μετέφερε με την τριήρη του τα οστά του Θησέα στην Αθήνα, Ο Κίμων μετέφερε τα οστά με μεγάλες τιμές και οι Αθηναίοι, που θεωρούσαν τον Θησέα σύμβολο της δημοκρατίας και της δύναμής τους, υποδέχτηκαν τα λείψανα με ενθουσιασμό. Τα οστά τάφηκαν στο κέντρο της Αθήνας όπου κτίστηκε το Θησείο -ένας μεγάλος ναός/ιερό που λειτουργούσε ως άσυλο. Η ενέργεια αυτή ήταν πολιτική κίνηση του Κίμωνα για να ενισχύσει το γόητρο της Αθήνας (ηγεμονία) και να εδραιώσει τη λατρεία του Θησέα ως εθνικού ήρωα, μετά τη νίκη κατά των Περσών.
Η νίκη στον Ευρυμέδοντα ποταμό (περ. 466 π.Χ.) θεωρείται κορυφαίο επίτευγμα, καθώς κατέστρεψε ταυτόχρονα περσικό στόλο και στρατό, εδραιώνοντας την Αθήνα ως θαλασσοκράτειρα. Η στρατιωτική του επιτυχία, μια από τις μεγαλύτερες ελληνικές νίκες μετά τους Περσικούς Πολέμους, ενίσχυσε την πολιτική του θέση: η Αθήνα μπορούσε να εμφανίζεται ως προστάτιδα των ελληνικών πόλεων, ενώ στην πράξη οικοδομούσε την ηγεμονία της.
Το 450 π.Χ. με 200 αθηναϊκές τριήρεις ο Κίμων ηγήθηκε εκστρατείας στην Κύπρο εναντίον του Πέρση ναύαρχου Αρτάβαζου με 300 τριήρεις και του Μεγάβαζου που είχε στρατοπεδεύσει με 300.000 άνδρες στην Κιλικία. Ο Κίμων μετά από νικηφόρες ναυμαχίες έγινε κύριος όλων των παράλιων περιοχών που βρίσκονταν απέναντι από την Κύπρο. Κατά την πολιορκία του Κιτίου αρρώστησε, πριν πεθάνει όμως ζήτησε από τους συντρόφους του να κρύψουν τον θάνατό του προκειμένου να μη καμφθεί το ηθικό των πολεμιστών. Έτσι λοιπόν, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίστηκαν για περίπου 30 ημέρες και μάλιστα, οι Αθηναίοι νίκησαν -και στη στεριά και στη θάλασσα, κατά τον Θουκυδίδη- τους Πέρσες στη Σαλαμίνα της Κύπρου. Η τελική νίκη αποδόθηκε στον Κίμωνα, για τον οποίο ειπώθηκε: «καὶ νεκρὸς ἐνίκα».
2) Πολιτική ταυτότητα. Φιλολακωνική πολιτική. Προωθούσε την ιδέα ότι η Αθήνα και η Σπάρτη πρέπει να συνυπάρχουν ειρηνικά ως δύο ηγετικές δυνάμεις του ελληνικού κόσμου. Η προσωπική του σχέση με αριστοκρατικές οικογένειες (Φιλαΐδες, Αλκμεωνίδες) τον τοποθετούσε στο κέντρο των παλαιών πολιτικών δικτύων της πόλης. Ο Κίμων πίστευε ότι η σταθερότητα του ελληνικού κόσμου εξαρτάται από τη συνεργασία Αθήνας–Σπάρτης. Υποστήριξε την αποστολή αθηναϊκών στρατευμάτων στη Σπάρτη κατά την εξέγερση των ειλώτων (464 π.Χ.). Η απόρριψη της αθηναϊκής βοήθειας από τους Σπαρτιάτες αποτέλεσε πολιτικό πλήγμα για τον ίδιο και ενίσχυσε τους αντιπάλους του στην Αθήνα. Η επιμονή του στη φιλολακωνική γραμμή τον έφερε σε σύγκρουση με τον Εφιάλτη και τον νεαρό Περικλή, οι οποίοι προωθούσαν μια πιο δημοκρατική και αντιλακωνική πολιτική.
3) Εσωτερική πολιτική και κοινωνική εικόνα. Ο Κίμων είχε καλλιεργήσει την εικόνα ευεργέτη της πόλης των Αθηναίων. Η γενναιοδωρία του (προσφορά σε δημόσια δαπάνες) λειτουργούσε ως πολιτικό εργαλείο ενίσχυε τη δημοφιλία του στον λαό σε περίοδο διεύρυνσης της δημοκρατίας. Παράλληλα, ο γάμος του με την Ισοδίκη από τους Αλκμεωνίδες συνέβαλε στη συμφιλίωση παλαιών αριστοκρατικών οικογενειών, ενισχύοντας τη θέση του ως ηγέτη της παράταξης.
