Σάββατο 31 Ιανουαρίου 2026

Ο πλανήτης Γη βρίσκεται σε μεσοπαγετώδη περίοδο επί 11.700 χρόνια

Η Γη τα τελευταία 2,6 εκατομμύρια χρόνια εναλλάσσει παγετώδεις (ice age) και μεσοπαγετώδεις φάσεις, με κύκλους περίπου 100.000 ετών. Η τρέχουσα μεσοπαγετώδης (Interglacial period) περίοδος ονομάζεται Ολόκαινο (Holocene epoch ή απλώς Holocene) και ξεκίνησε περίπου 11.700 χρόνια πριν, μετά το τέλος της τελευταίας παγετώδους φάσης. 

Τι είναι μια μεσοπαγετώδης περίοδος;
Μια μεσοπαγετώδης περίοδος είναι ένα θερμό διάλειμμα μέσα σε μια μεγάλη εποχή παγετώνων. Χαρακτηρίζεται από υψηλότερες θερμοκρασίες σε σχέση με τις παγετώδεις περιόδους, από μικρότερη έκταση παγετώνων, από υψηλότερη στάθμη θάλασσας, και από πλουσιότερη βλάστηση και επέκταση δασών προς τους πόλους. 


Ποια είναι τα κλιματολογικά φαινόμενα μιας μεσοπαγετώδους περιόδου;
1. Υψηλότερες παγκόσμιες θερμοκρασίες. Το Ολόκαινο ακολουθεί ακριβώς αυτό το μοτίβο: οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν γρήγορα στην αρχή της μεσοπαγετώδους και μετά σταθεροποιούνται ή μειώνονται αργά.
2. Συστολή των παγετώνων. Οι παγετώνες της Βόρειας Αμερικής και της Ευρασίας υποχωρούν, αφήνοντας πίσω δάση, εύκρατα οικοσυστήματα, εκτεταμένες παράκτιες περιοχές που πριν ήταν παγωμένες.
3. Άνοδος της στάθμης της θάλασσας. Καθώς λιώνουν οι παγετώνες, η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει. Στην αρχή του Ολοκαίνου ανέβηκε περίπου 120 μέτρα σε σχέση με την τελευταία παγετώδη.
4. Αύξηση υγρασίας και βροχοπτώσεων. Οι μεσοπαγετώδεις περίοδοι είναι γενικά πιο υγρές με πιο σταθερά υδρολογικά συστήματα, με μεγαλύτερη βιοποικιλότητα. Σε αντίθεση, οι παγετώδεις είναι ξηρές και σκονισμένες.
5. Μετατόπιση ζωνών βλάστησης. Καθώς το κλίμα θερμαίνεται τα δάση κινούνται προς τους πόλους, οι σαβάνες και τα λιβάδια επεκτείνονται, η τούνδρα περιορίζεται σε μικρότερες περιοχές.
6. Σταθεροποίηση ανθρώπινων κοινωνιών. Το Ολόκαινο συνέπεσε με την ανάπτυξη της γεωργίας, την εμφάνιση πόλεων, την άνοδο των πολιτισμών. Αυτό συνέβη επειδή το κλίμα έγινε σταθερό και προβλέψιμο.

Πότε τελειώνει η μεσοπαγετώδης περίοδος;
Κανονικά, με βάση τους αστρονομικούς κύκλους (Milanković), το Ολόκαινο θα έπρεπε να πλησιάζει προς το τέλος του. 

        Εξετάζεται, όμως, από την επιστημονική κοινότητα το ενδεχόμενο 
η ανθρώπινη δραστηριότητα (π.χ. αέρια θερμοκηπίου, CO2να καθυστερήσει ή να αναστείλει να αναβάλλει την έναρξη της επόμενης παγετώδους. Μάλιστα, εκτιμά ότι η επόμενη παγετώδης περίοδος δεν θα ξεκινήσει για δεκάδες χιλιάδες χρόνια. 

Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026

φωτογραφία του 1930










Αρκάς και Αθηναία,

Ιωάννης και
Αικατερίνη
















Φθαρμένη από τον χρόνο φωτογραφία 'τραβηγμένη', κατά την περίοδο του Ελληνικού Μεσοπολέμουστην Αθήνα.

Κυριακή 25 Ιανουαρίου 2026

Μανιάτισσες πολέμησαν εναντίον στρατιάς του Ιμπραήμ, Μάχη του Δυρού, 1826

 Ηρωίδα Μανιάτισσα, γλυπτό,
φιλοτεχνήθηκε από τον  Πέτρο Γεωργαρίου.
Μανιάτικα Πειραιάς,  2021

οι «Αμαζόνες του Δυρού»



Μανιάτικο μοιρολόι

Εύγε σας, με τα εύγε σας, γυναίκες άντρες γίνατε,

σαν αντρειωμένες κρούετε, σαν Αμαζόνες μάχεστε.

                                                                                            



 

Όταν η πραγματικότητα ξεπερνά τον μύθο. Πρόκειται για ένα από τα πιο εντυπωσιακά και λιγότερο γνωστά επεισόδια της Ελληνικής Επανάστασης (1821) με τις  Μανιάτισσες σε πρωταγωνιστικό ρόλο.
          Την άνοιξη του 1826 ο Ιμπραήμ πασάς (1789-1848) είχε ήδη καταστρέψει μεγάλο μέρος της Πελοποννήσου. Η Μάνη ήταν ο τελευταίος μεγάλος θύλακας που αντιστεκόταν. Η περιοχή ήταν δύσβατη, με ισχυρή πολεμική παράδοση και με πληθυσμό που δεν είχε ποτέ υποταχθεί στους Οθωμανούς. Ο Ιμπραήμ εκτιμούσε ότι μια αιφνιδιαστική ναυτική απόβαση στον Όρμο του Δυρού, στην ανατολική Μάνη, θα έσπαζε την αντίσταση.
        Τη νύχτα της 21ης προς την 22α Ιουνίου του 1826, αιγυπτιακές δυνάμεις αποβιβάστηκαν στον όρμο του Δυρού με σκοπό να κινηθούν προς την Αρεόπολη και να καταλάβουν τη Μάνη από τα νώτα. Οι περισσότεροι Μανιάτες άνδρες έλειπαν σε πολεμικές επιχειρήσεις (στη Βέργα, στον Πολυάραβο) και η Μάνη ήταν σχεδόν αφύλακτη. Έτσι, όταν οι Τουρκοαιγύπτιοι αποβιβάστηκαν στον όρμο, οι γυναίκες της Χαριάς, της Δρυάλου, του Πύργου, αγρότισσες, μητέρες, ηλικιωμένες, κορίτσια μαζί με ηλικιωμένους και εφήβους προκειμένου να υπερασπιστούν τον τόπο τους όρμησαν εναντίον τους, με ό,τι είχαν στα χέρια τους ‒δρεπάνια, τσεκούρια, μαχαίρια, πέτρες, ξύλα, νύχια. Η εικόνα ήταν πρωτοφανής: μια άτακτη αλλά αποφασισμένη «στρατιά» γυναικών όρμησε κατά των εχθρών, φωνάζοντας πολεμικές ιαχές και χτυπώντας με όλη τη δύναμη της απελπισίας και της οργής.
Η αιφνιδιαστική και αποφασιστική αντεπίθεση των Μανιατισσών δημιούργησε σύγχυση στις γραμμές των Τουρκοαιγυπτίων, τους ανάγκασε να υποχωρήσουν προς την ακτή, έπεσαν στη θάλασσα για να σωθούν. Εν τω μεταξύ, οι Μανιάτες που έσπευσαν από τα γύρω χωριά ενίσχυσαν την αντεπίθεση. Η απόβαση απέτυχε πλήρως. Η Μάχη του Δυρού ότι μόνον απέτρεψε την καθυπόταξη της περιοχής αλλά κράτησε 'ζωντανή' την Επανάσταση, η οποία βρισκόταν εκείνη την περίοδο σε πολύ δύσκολη θέση.
Το σπάνιο ιστορικό παράδειγμα μαζικής συμμετοχής γυναικών σε μάχη σώμα με σώμα, μαρτυρά  και την πολεμική παράδοση της Μάνης στην οποία οφειλόταν η διατήρηση της αυτονομίας της.

Οι Μανιάτισσες είναι το σύμβολο της φράσης: «Και οι πέτρες πολεμούν στη Μάνη».