 |
| Ηρωίδα Μανιάτισσα, γλυπτό, φιλοτεχνήθηκε από τον Πέτρο Γεωργαρίου. Μανιάτικα Πειραιά, 2021 |
οι «Αμαζόνες του Δυρού»
Μανιάτικο μοιρολόι
Εύγε σας, με τα εύγε σας, γυναίκες άντρες γίνατε,
σαν αντρειωμένες κρούετε, σαν Αμαζόνες μάχεστε.
Όταν η πραγματικότητα ξεπερνά τον μύθο. Πρόκειται για
ένα από τα πιο εντυπωσιακά και λιγότερο γνωστά επεισόδια της Ελληνικής
Επανάστασης (1821) με τις Μανιάτισσες σε
πρωταγωνιστικό ρόλο.
Την άνοιξη του 1826 ο Ιμπραήμ
πασάς (1789-1848) είχε ήδη καταστρέψει μεγάλο μέρος της Πελοποννήσου. Η Μάνη ήταν ο
τελευταίος μεγάλος θύλακας που αντιστεκόταν. Η περιοχή ήταν δύσβατη, με ισχυρή
πολεμική παράδοση και με πληθυσμό που δεν είχε ποτέ υποταχθεί στους Οθωμανούς. Ο
Ιμπραήμ εκτιμούσε ότι μια αιφνιδιαστική ναυτική απόβαση στον Όρμο του Δυρού, στην ανατολική Μάνη, θα
έσπαζε την αντίσταση.
Τη νύχτα της 21ης προς την 22α
Ιουνίου του 1826, αιγυπτιακές δυνάμεις αποβιβάστηκαν στον όρμο του Δυρού με
σκοπό να κινηθούν προς την Αρεόπολη και να καταλάβουν τη Μάνη από τα νώτα. Οι
περισσότεροι Μανιάτες άνδρες έλειπαν σε πολεμικές επιχειρήσεις (στη Βέργα, στον Πολυάραβο) και
η Μάνη ήταν σχεδόν αφύλακτη. Έτσι, όταν οι Τουρκοαιγύπτιοι αποβιβάστηκαν στον όρμο, οι
γυναίκες της Χαριάς, της Δρυάλου, του Πύργου, αγρότισσες, μητέρες, ηλικιωμένες, κορίτσια μαζί με
ηλικιωμένους και εφήβους προκειμένου να υπερασπιστούν τον τόπο τους όρμησαν εναντίον τους, με
ό,τι είχαν στα χέρια τους ‒δρεπάνια, τσεκούρια, μαχαίρια, πέτρες, ξύλα, νύχια. Η εικόνα ήταν πρωτοφανής: μια άτακτη αλλά αποφασισμένη
«στρατιά» γυναικών όρμησε κατά των εχθρών, φωνάζοντας πολεμικές ιαχές και
χτυπώντας με όλη τη δύναμη της απελπισίας και της οργής.
Η αιφνιδιαστική και
αποφασιστική αντεπίθεση των Μανιατισσών δημιούργησε σύγχυση στις γραμμές των Τουρκοαιγυπτίων, τους ανάγκασε να υποχωρήσουν προς την ακτή, έπεσαν στη θάλασσα για
να σωθούν. Εν τω μεταξύ, οι Μανιάτες που έσπευσαν από τα γύρω χωριά ενίσχυσαν
την αντεπίθεση. Η απόβαση απέτυχε πλήρως. Η Μάχη του Δυρού ότι μόνον απέτρεψε
την καθυπόταξη της περιοχής αλλά κράτησε 'ζωντανή' την Επανάσταση, η οποία βρισκόταν εκείνη την περίοδο σε πολύ δύσκολη θέση.
Το σπάνιο ιστορικό παράδειγμα μαζικής
συμμετοχής γυναικών σε μάχη σώμα με σώμα, μαρτυρά και την πολεμική παράδοση της Μάνης
στην οποία οφειλόταν η διατήρηση της αυτονομίας της.
Οι Μανιάτισσες είναι το σύμβολο της φράσης: «Και οι πέτρες πολεμούν στη Μάνη».
Οι περισσότερες γυναίκες που πολέμησαν δεν ήταν ιστορικά
καταγεγραμμένες με ονόματα ‒κάτι συνηθισμένο για την εποχή. Παρ’ όλα αυτά,
υπάρχουν μερικές μορφές που ξεχωρίζουν μέσα από μαρτυρίες και τοπικές
παραδόσεις.
-Κυριακούλα
Καπετανάκη από τις πιο γνωστές μορφές της Μάχης και η δράση της έγινε
θρύλος στη Μάνη. Λέγεται ότι ηγήθηκε ομάδας γυναικών από τον Δυρό· πολέμησε με
δρεπάνι και φέρεται να τραυμάτισε πολλούς Αιγύπτιους.
-Μαρία Στεφανέα από
την περιοχή της Αρεόπολης. Γνωστή για το θάρρος και την επιρροή της στην
κοινότητα, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, οργάνωσε τις γυναίκες του χωριού και
τις οδήγησε στη μάχη.
-Οι γυναίκες της
οικογένειας Γρηγοράκη ήταν από τις πιο ισχυρές της Μάνης. Πηγές
αναφέρουν ότι γυναίκες του οίκου συμμετείχαν ενεργά στη μάχη· οργάνωσαν την
άμυνα και ενίσχυσαν το ηθικό των κατοίκων.
-Πολλές
γυναίκες έμειναν ανώνυμες, αλλά η συμβολή τους ήταν εξίσου καθοριστική. Ηλικιωμένες
που πολέμησαν δίπλα σε νεαρές, μητέρες που άφησαν τα παιδιά τους για να
υπερασπιστούν τη γη τους, κορίτσια που έδρασαν ως αγγελιοφόροι και μαχήτριες. Η
συλλογική δράση τους είναι αυτή που χάρισε τη νίκη.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου