❌ Όχι. Η νευροεπιστήμη (neuroscience) δεν έχει
ακόμη εξηγήσει πλήρως τι είναι ο άνθρωπος. Και αυτό δεν είναι απλώς θέμα “έλλειψης
δεδομένων”. Είναι θέμα βάθους: ο άνθρωπος είναι ένα σύστημα τόσο πολύπλοκο, που
η επιστήμη έχει κατανοήσει μόνο ένα μέρος του.
1. Τι έχει καταφέρει η νευροεπιστήμη να
εξηγήσει
Η σύγχρονη νευροεπιστήμη έχει κάνει τεράστια
άλματα. Ξέρουμε πολλά για:
✔ Τη δομή του εγκεφάλου
Περιοχές, κυκλώματα, νευροδιαβιβαστές, συνάψεις.
✔ Τη λειτουργία
Πώς παράγονται οι κινήσεις, οι αισθήσεις, η μνήμη,
η προσοχή.
✔ Τη μάθηση
Πώς αλλάζουν οι συνάψεις όταν μαθαίνουμε κάτι νέο.
✔ Τη συναισθηματική επεξεργασία
Πώς ο εγκέφαλος παράγει φόβο, χαρά, λύπη,
επιθυμία.
✔ Τη λήψη αποφάσεων
Πώς ο εγκέφαλος ζυγίζει πιθανότητες, ανταμοιβές,
κινδύνους.
-Αυτά είναι
εντυπωσιακά αλλά δεν αρκούν για να πούμε ότι «κατανοήσαμε τον άνθρωπο».
2. Τι ΔΕΝ έχει καταφέρει ακόμη η νευροεπιστήμη
Εδώ είναι το πραγματικά ενδιαφέρον κομμάτι.
1. Δεν ξέρουμε τι είναι η συνείδηση
Πώς από ηλεκτρικά σήματα προκύπτει η εμπειρία του
“εγώ”; Δεν υπάρχει ακόμη επιστημονική απάντηση.
2. Δεν ξέρουμε πώς δημιουργείται η
υποκειμενικότητα
Γιατί
ο κόσμος “φαίνεται” σε εμάς με έναν συγκεκριμένο τρόπο; Πώς προκύπτει το βίωμα,
το συναίσθημα, η αίσθηση του χρόνου;
3. Δεν ξέρουμε πώς ο εγκέφαλος παράγει νόημα
Πώς
από νευρωνικά σήματα προκύπτουν:
• αξίες, στόχοι, ταυτότητα, δημιουργικότητα,
ηθική
4. Δεν
ξέρουμε πώς ο εγκέφαλος συνδέεται με το σώμα και το περιβάλλον.
Η ανθρώπινη εμπειρία δεν είναι μόνο εγκεφαλική.
Είναι ενσώματη, κοινωνική, πολιτισμική.
5.
Δεν ξέρουμε αν η σκέψη είναι υπολογιστική ή κάτι παραπάνω
Αυτό
είναι κρίσιμο για το ερώτημα «είμαστε υπολογιστές;».
3. Γιατί δεν έχει “εξερευνηθεί πλήρως” η έννοια
άνθρωπος
Γιατί ο άνθρωπος δεν είναι μόνο εγκέφαλος. Είναι
ένα σύστημα που περιλαμβάνει:
• βιολογία, συνείδηση, κοινωνία, γλώσσα, πολιτισμό, ιστορία, σχέσεις, νόημα
Η νευροεπιστήμη μπορεί να εξηγήσει μηχανισμούς, αλλά όχι
ακόμη το σύνολο της ανθρώπινης ύπαρξης.
4. Τι
σημαίνει αυτό για το ερώτημα “είμαστε υπολογιστές;”
Από νευροεπιστημονική σκοπιά:
• Ο εγκέφαλος έχει υπολογιστικά στοιχεία
(επεξεργασία πληροφορίας).
• Αλλά δεν ξέρουμε αν η συνείδηση είναι
υπολογιστική.
• Δεν ξέρουμε αν η εμπειρία μπορεί να προκύψει
από αλγόριθμο.
• Δεν ξέρουμε αν η ελευθερία είναι πραγματική ή
“υπολογιστική ψευδαίσθηση”.
Άρα: Δεν μπορούμε να πούμε ότι ο άνθρωπος είναι
υπολογιστής. Αλλά ούτε μπορούμε να το αποκλείσουμε πλήρως.
👉Η νευροεπιστήμη έχει εξηγήσει τον άνθρωπο ως
μηχανισμό, αλλά όχι ως ον. Και μέχρι να καταλάβουμε τη συνείδηση, η έννοια
“άνθρωπος” παραμένει ανοιχτή. Η νευροεπιστήμη έχει κάνει τεράστια πρόοδο στο να
κατανοήσει πώς λειτουργεί ο εγκέφαλος, αλλά όταν φτάνουμε στη συνείδηση, τα
πράγματα γίνονται πολύ πιο μυστηριώδη. Στην πραγματικότητα, η συνείδηση είναι
ίσως το μεγαλύτερο άλυτο πρόβλημα της σύγχρονης επιστήμης.
ΠΗΓΗ: ΑΙ
