Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, 1881, προσάρτηση Θεσσαλίας και Άρτας στην Ελλάδα

Κατά την κυβερνητική περίοδο (1827-1831) του Ιωάννη Καποδίστρια, το κράτος λειτούργησε ως Ελληνική Πολιτεία. Το Πρωτόκολλο της Ανεξαρτησίας (Λονδίνο, 1830) και η Συνθήκη της Κωνσταντινούπολης (1832) οριστικοποίησαν τα σύνορα του πρώτου ανεξάρτητου ελληνικό κράτος (1830-1832) από τη γραμμή Αμβρακικού-Παγασητικού, περιλαμβάνοντας την Πελοπόννησο, τη Στερεά Ελλάδα την Εύβοια, τις Κυκλάδες και τις Σποράδες. Τα σύνορα αυτά, που αναγνωρίστηκαν από τις Μεγάλες Δυνάμεις και την Οθωμανική Αυτοκρατορία, άφηναν εκτός μεγάλο μέρος του Ελληνισμού.

Η Συμφωνία της Κωνσταντινούπολης στις 28 Μαρτίου 1881 ήταν διμερής συνθήκη μεταξύ Ελλάδας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που επισφράγισε την ενσωμάτωση της Θεσσαλίας και της περιοχής της Άρτας (ανατολικά του Αράχθου) στο ελληνικό κράτος. Η Συνθήκη του 1881 επικυρώθηκε με τη Σύμβαση στις 2 Ιουλίου 1881, ορίζοντας τα νέα σύνορα, με την προσάρτηση της Θεσσαλίας (εκτός της Ελασσόνας, αρχικά) και τού νομού Άρτας. Η συμφωνία αυτή είναι ιστορικής σημασίας, καθώς επέκτεινε σημαντικά τα ελληνικά σύνορα χωρίς πολεμική σύγκρουση.
            Η Ελλάδα πραγματοποίησε ένα μεγάλο εθνικό στόχο χάρη στην ελληνική διπλωματική κινητοποίηση (1878-1879). Πρωταγωνίστησαν ο Χαρίλαος Τρικούπης, ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης παράλληλα με τις ελληνικές πρεσβείες σε Παρίσι, Λονδίνο, Βερολίνο. Επιδίωξη ήταν η στήριξη για χάραξη συνόρων, υπέρ της Ελλάδας, των Μεγάλων Δυνάμεων. Η Γαλλία ήταν η μόνη Μεγάλη Δύναμη που στήριξε σταθερά την ελληνική διεκδίκηση της Θεσσαλίας, επειδή από τότε διεκδικούσε (και πέτυχε, τελικώς) το αποκλειστικό δικαίωμα ανασκαφής στους Δελφούς.

Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης στις 2 Ιουλίου 1881 

υπογράφηκε ανάμεσα στο Βασίλειο της Ελλάδος και την Οθωμανική Αυτοκρατορία που προέβλεπε τις εδαφικές παραχωρήσεις την Ελλάδα και ρύθμιζε ζητήματα σχετικά με την υπηκοότητα των κατοίκων, τα δικαιώματα των μουσουλμάνων γαιοκτημόνων, τις αποζημιώσεις και τις μεταβιβάσεις γης, την ομαλή μετάβαση της διοίκησης.

Διπλωματικές διαπραγματεύσεις 1878-1881
-Ιούνιος-Ιούλιος 1878, Συνέδριο του Βερολίνου. Το ελληνικό ζήτημα μπαίνει επίσημα στην ευρωπαϊκή διπλωματική ατζέντα. Συνέδριο του Βερολίνου, 1878
-1879-1880, πίεση των Μεγάλων Δυνάμεων προς την Υψηλή Πύλη. Οι Δυνάμεις (κυρίως Γαλλία και Βρετανία) ζητούν από την Οθωμανική Αυτοκρατορία να διαπραγματευτεί με την Ελλάδα. Η Πύλη δέχεται να συζητήσει, αλλά καθυστερεί συστηματικά. Η Ελλάδα ενισχύει τη θέση της με μνημόνια, χάρτες, στατιστικά πληθυσμών. Στη Διάσκεψη της Κωνσταντινούπολης (1880) η Ελλάδα απέκτησε επίσημη διεθνή υποστήριξη για τη Θεσσαλία. Οι Δυνάμεις πρότειναν σύνορα που έφταναν μέχρι τον ποταμό Πηνειό ενώ η Οθωμανική Αυτοκρατορία πρότεινε πολύ μικρότερη παραχώρηση.
-Τέλη 1880 - αρχές 1881 υπήρξε νέα ευρωπαϊκή πίεση. Η Γαλλία και η Βρετανία πίεζαν την Πύλη να αποδεχθεί τα σύνορα. Η Γερμανία του Μπίσμαρκ (Otto Eduard Leopold von Bismarck, 1815-1898) κρατούσε ουδέτερη στάση ωστόσο δεν εμπόδιζε τη διαδικασία. Η δε Ρωσία, απορροφημένη από άλλα ζητήματα, δεν παρέμβαινε ουσιαστικά.

-2 Ιουλίου 1881, υπογραφή της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης και πρόκειται για την πρώτη μεγάλη εδαφική επέκταση της Ελλάδας μετά το 1830.

Η Σύμβαση αποτελείται από λίγα αλλά ουσιαστικά άρθρα, τα οποία ρυθμίζουν σύνορα, υπηκοότητα, γαιοκτησία, διοίκηση και δικαιώματα των κατοίκων.
Άρθρο 1. Καθορισμός των νέων συνόρων μεταξύ Ελλάδας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η Ελλάδα αποκτά τη Θεσσαλία (εκτός Ελασσόνας) και την περιοχή της Άρτας.
Άρθρο 2. Ρύθμιση της υπηκοότητας των κατοίκων των παραχωρούμενων περιοχών. Οι κάτοικοι μπορούν να επιλέξουν ελληνική ή οθωμανική υπηκοότητα, με προθεσμία για δήλωση.
Άρθρο 3. Δικαιώματα μουσουλμάνων γαιοκτημόνων. Διασφαλίζεται η ιδιοκτησία τους· μπορούν να παραμείνουν ή να πουλήσουν τις γαίες τους.
Άρθρο 4. Μεταβίβαση διοίκησης. Η Οθωμανική διοίκηση αποχωρεί· η Ελλάδα αναλαμβάνει πλήρη διοικητική εξουσία.
Άρθρο 5. Θρησκευτικά δικαιώματα μουσουλμάνων. Εγγυάται την ελεύθερη άσκηση της θρησκείας και τη διατήρηση βακουφικών περιουσιών.
Άρθρο 6. Ρύθμιση στρατιωτικών θεμάτων Αποχώρηση οθωμανικών στρατευμάτων και παράδοση φρουρίων.
Άρθρο 7. Οικονομικές και φορολογικές μεταβάσεις Προβλέπει μεταβατική περίοδο για φόρους, χρέη και διοικητικές υποχρεώσεις.
Άρθρο 8. Τελικές διατάξεις. Διασφαλίζει την εφαρμογή της Σύμβασης υπό την εποπτεία των Μεγάλων Δυνάμεων.

Ο Πρίγκιπας με τα κρίνα, Κνωσός

'O Πρίγκηπας με τα κρίνα'
τοιχογραφία στο Ανάκτορο της Κνωσού

Μία από τις τοιχογραφίες της Νεοανακτορικής περιόδου είναι «Ο Πρίγκιπας με τα κρίνα», που ανήκει στον θεματολογικό κύκλο: απεικόνιση ανθρώπινης δραστηριότητας. 

     Σε ερυθρό φόντο απεικονίζεται νεαρός άντρας, του οποίου το πρόσωπο και τα πόδια αποδίδονται κατά τομή. Αντιθέτως ο κορμός του σώματος -όπως επίσης ο οφθαλμός και το φρύδι- κατά μέτωπο.              Είναι εμφανής η προσπάθεια του καλλιτέχνη για μίμηση (φυσιοκρατική απόδοση), που εκδηλώνεται στις λεπτομέρειες της μυολογίας του σώματος, στην απόδοση του κυματισμού των μαύρων μακριών μαλλιών.

O Θόλος της Πεντέλης

Στα βόρεια πάνω από τον Θόλο βρίσκεται ο Πολικός Αστέρας,

στα δεξιά του Θόλου ο Γαλαξίας της Ανδρομέδας (Andromeda Galaxy γνωστός και ως Mεσιέ 31, Μ31)

Το Κέντρο Επισκεπτών φιλοξενείται στο εντυπωσιακό κτίριο του τηλεσκοπίου Newall, που κατασκευάστηκε το 1958 εξ ολοκλήρου από πεντελικό μάρμαρο. Ο θόλος έχει διάμετρο 14μ και βρίσκεται στο λόφο «Κουφός», σε υψόμετρο 508μ, 15 χλμ από το κέντρο της Αθήνας. Το Newall ήταν το μεγαλύτερο τηλεσκόπιο της Ελλάδας μέχρι το 1975 και το μεγαλύτερο τηλεσκόπιο του κόσμου από το 1869 (έτος κατασκευής του) μέχρι το 1873. Πρόκειται για ένα διαθλαστικό τηλεσκόπιο με φακό διαμέτρου 62.5 εκ., μήκους 9μ και συνολικού βάρους 16 τόνων. Πήρε το όνομα του από το Βρετανό εύπορο μηχανικό και ερασιτέχνη αστρονόμο, Robert Stirling Newall. Η κατασκευή του διήρκεσε 7 έτη πριν τοποθετηθεί σε θόλο στην πόλη Gateshead της Μεγάλης Βρετανίας. Από το 1890 μέχρι και το 1957 το τηλεσκόπιο φιλοξενήθηκε στο Πανεπιστήμιο του Cambridge όπου συνέβαλε σημαντικά σε πλήθος ανακαλύψεων. Δωρήθηκε στο ΕΑΑ το 1957 και τοποθετήθηκε στον θόλο της Πεντέλης το 1959. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1980 χρησιμοποιήθηκε για καθαρά επιστημονικούς σκοπούς. Έκτοτε έχει ρόλο αμιγώς εκλαϊκευτικό. Δίπλα στον μεγάλο θόλο του Newall λειτουργεί από το 2005 ένα σύγχρονο κατοπτρικό τηλεσκόπιο διαμέτρου 35 εκ. για τις ανάγκες των νυχτερινών παρατηρήσεων.

Το Κέντρο Επισκεπτών Πεντέλης λειτουργεί από το 1995 στις εγκαταστάσεις του ΕΑΑ στην Πεντέλη. Το βασικό μέλημα του Κέντρου είναι η διάχυση αστρονομικών γνώσεων προς το ευρύ κοινό και ειδικά στους νέους, και η πληροφόρηση του κοινού για τα νέα επιτεύγματα και ανακαλύψεις στην Αστρονομία και Διαστημική Φυσική. Αυτό επιτυγχάνεται με την οργάνωση σεμιναρίων, διαλέξεων και με νυχτερινές παρατηρήσεις με το διοπτρικό τηλεσκόπιο 62.5 εκ. Newall. Επιπλέον, το Κέντρο παράγει ταινίες με αστρονομικό περιεχόμενο, οι οποίες και παρουσιάζονται στους επισκέπτες κατά τη διάρκεια των ξεναγήσεων.

http://www.astro.noa.gr/gr/visitorcenter/