O καθηγητής Γ.Β. Δερτιλής στο έργο του
«ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ
ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 1830-1920» επιχειρεί να εξαλείψει την προκατάληψη που συνδέει
την καθυστερημένη οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας με την έλλειψη βιομηχανικών
μονάδων:
[...] «Γιατί πρόκειται για προκατάληψη;
Οι περισσότεροι από εμάς δεν μπορούμε ακόμη να διανοηθούμε ότι σε λίγα
χρόνια η βιομηχανική εποχή θα θεωρείται απλώς μια σύντομη και παροδική περίοδος
της ιστορίας της ανθρωπότητας, μια περίοδος, οιονεί μεταβατική, που οδήγησε
στην κοινωνία της πληροφορίας και στην οικονομία των υπηρεσιών.
Η αδυναμία αυτή δεν είναι
περίεργη. Στους δύο τελευταίους αιώνες της χιλιετίας έχει κυριαρχήσει στη ζωή
και τη σκέψη μας η Βιομηχανική Επανάσταση. Ειδικώς μάλιστα στον 19ο αιώνα, στην
πρώτη περίοδο της εκβιομηχάνισης στην Αγγλία και σε ορισμένες άλλες χώρες, ήταν
τόσο ραγδαίες και εντυπωσιακές οι εφευρέσεις, οι τεχνολογικές εφαρμογές, η
οικονομική ανάπτυξη και οι κοινωνικές μεταβολές, ώστε οι άνθρωποι πίστεψαν ότι είχαν πλέον φθάσει στο ύψιστο και τελευταίο στάδιο της «προόδου», ότι ολόκληρη
η υφήλιος θα μετατρεπόταν σε έναν απέραντο βιομηχανικό κόσμο, του οποίου η
οικονομία θα αναπτυσσόταν στο εξής και για πάντα χάρη στη βιομηχανία.
Μόλις στην εποχή μας άρχισαν να
ακούγονται, από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, οι πρώτες ιδέες για ένα άλλο
οικονομικό στάδιο, μεταγενέστερο της εκβιομηχάνισης, για έναν άλλον κόσμο, τον
κόσμο των υπηρεσιών. Ώσπου να εμφανιστούν τέτοιες ιδέες, όμως, ο μέσος άνθρωπος
αλλά και ο μέσος επιστήμονας πίστευαν ακράδαντα ότι το κλειδί για την ανάπτυξη
της οποιασδήποτε χώρας είναι η εκβιομηχάνιση.
[...]