Νόμοι, Πλάτωνος

Πλάτωνος Νόμοι

Αποκωδικοποιώντας τον μύθο του «σπηλαίου» του Πλάτωνα, οι άνθρωποι ζουν εγκλωβισμένοι σε σπήλαιο βλέπουν σκιές τις οποίες δεν ερμηνεύουν σωστά, δεν βλέπουν το "φως" που υπάρχει έξω από αυτό. Η λύτρωση έρχεται από τους τολμηρούς που βγαίνουν από το σπήλαιο, την αισθητή δηλαδή πραγματικότητα, και έτσι ανακαλύπτουν ότι υπάρχει και μια άλλη 'πραγματικότητα'. Αν κάποιοι επιστρέψουν στο σπήλαιο προκειμένου να ενημερώσουν τους εγκλωβισμένους θα αντιμετωπιστούν με σκεπτικισμό, με λοιδορία.

        Κατά τους «new age» στοχαστές που κατακλύζουν το Internet  με αναλύσεις για το «σπήλαιο» ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι θα δουν το "φως" είναι ο διαλογισμός-ενόραση. Οι νεο-πλατωνιστές, όπως και όσοι διανθίζουν τον λόγο τους με ρήσεις του Πλάτωνα, αναφέρονται πάντα στην Πολιτεία, και αποσιωπούν το έργο που έγραψε στα γεράματά του ο φιλόσοφος και φέρει τον τίτλο Νόμοι.   

✔Ο Πλάτων προκειμένου να υποστηρίξει την αριστοκρατική τάξη στην οποία ανήκε, επινόησε έναν άχρονο τόπο στον οποίο είχαν θέση οι αυθύπαρκτες αιώνιες Ιδέες και υπεράνω όλων το Αγαθόν. Ο άνθρωπος που θα τελείωνε επιτυχώς ένα διάρκειας αρκετών δεκαετιών εκπαιδευτικό πρόγραμμα, με τα

Αλέξανδρος Νεχαμάς

 εξελέγη [Μάιος 2018] τακτικό μέλος στην Ακαδημία Αθηνών 

στην έδρα «Ιστορία της Φιλοσοφίας».

-Κύριε Καθηγητά, υπάρχει ένας ιδιαίτερος τρόπος που «μιλάει» στον άνθρωπο η φιλοσοφία σήμερα;

        H φιλοσοφία έχει χάσει, δυστυχώς, μια πιο άμεση επαφή με το ευρύ κοινό. Αυτό είναι πιο εμφανές στον αγγλόφωνο χώρο, αλλά συμβαίνει και στην Ηπειρωτική Ευρώπη και ακόμα και στην Ελλάδα. Ένας λόγος είναι η «επαγγελματοποίηση» της φιλοσοφίας μέσα στα ακαδημαϊκά πλαίσια, στα οποία κυρίως κινείται σήμερα. Τα κριτήρια της ακαδημαϊκής αξιολόγησης, τα οποία επιβάλλουν ένα συγκεκριμένο τρόπο προσέγγισης και επεξεργασίας των προβλημάτων, ενθαρρύνουν την εστίαση της προσοχής στην αντίδραση του στενού ακαδημαϊκού περιβάλλοντος και των επαγγελματικών συναδέλφων του κάθε φιλοσόφου. Αυτό συνεπάγεται την εστίαση σε απτά, ειδικευμένα προβλήματα η απάντηση στα οποία πρέπει να μπορεί να ελεγχθεί σχετικά εύκολα και χωρίς θολότητες. Τέτοια προβλήματα όμως συνήθως αφορούν ένα σχετικά στενό κύκλο και ιδεών και ειδικών. Όχι μόνο δεν απευθύνονται στον προβληματισμό της κοινωνίας πιο γενικά αλλά συχνά είναι άσχετα με τα θέματα που απασχολούν ακόμα και φιλοσόφους που ασχολούνται με διαφορετικούς κλάδους.

        Η ειδίκευση, λοιπόν, που ακολουθεί την επαγγελματοποίηση του κλάδου (και δεν είναι τυχαίο ότι μπορούμε πια να αναφερθούμε στη φιλοσοφία ως «κλάδο») έχει κάνει την επικοινωνία μας με την κοινωνία πιο δύσκολη απ’ ότι υπήρξε στο παρελθόν.

-Πώς, λοιπόν, μπορεί κανείς στο ακαδημαϊκό περιβάλλον ν’ αποφύγει την ειδίκευση;

        H ειδίκευση δεν σημαίνει αποκλειστικά κακή εξέλιξη. Πολλά προβλήματα που αντιμετωπίζονται φιλοσοφικά χρειάζονται ακριβώς μια τέτοια προσέγγιση. Το πρόβλημα είναι με την προσήλωση σε τέτοια θέματα. Έτσι, μαθαίνουμε να γράφουμε (και να σκεπτόμαστε) με τρόπο που δεν είναι εύκολα καταληπτός από μη ειδικούς. Παρ’ όλο, λοιπόν, που σέβομαι και εκτιμώ την ακαδημαϊκή πλευρά της φιλοσοφίας, πιστεύω ότι πρέπει —τουλάχιστον μερικοί από εμάς— να επιμείνουμε να ασχολούμαστε με πιο γενικά προβλήματα, τα οποία απασχολούν την κοινωνία, και να τα περιεργαζόμαστε με τρόπο που να απευθύνεται σε ανθρώπους για τους οποίους τα προβλήματα αυτά είναι (ή θα πρέπει να είναι) άμεσα και σημαντικά.

        Η φιλοσοφία άρχισε στην αρχαία Ελλάδα κυρίως ως «τέχνη του βίου». Κι αυτή είναι μια παράδοση που είναι ανάγκη να ανανεωθεί και να βρει μια θέση στη σύγχρονη δομή του πεδίου μας. Δεν αναφέρομαι τόσο πολύ στις διάφορες επιφυλλίδες που πολλοί φιλόσοφοι γράφουν σε εφημερίδες και περιοδικά. Αναφέρομαι σε σοβαρά έργα, όπως, π.χ., αυτά του Jürgen Habermas, του Ronald Dworkin, ή του Michel Foucault, τα οποία, χωρίς να συμβιβάζονται, καταφέρνουν να απευθυνθούν σ’ ένα ευρύτερο

Συμφωνία / Διάσκεψη του Πότσνταμ, 1945 (τρίτη συνάντηση)

Η Συμφωνία του Πότσνταμ (Potsdam Agreement) στις 17 Ιουλίου - 2 Αυγούστου 1945, είναι η τρίτη και τελευταία συνάντηση των «Τριών Μεγάλων Συμμάχων» των ΗΠΑ, ΕΣΣΔ, Μ. Βρετανία, αντίστοιχα: ο Χάρι Τρούμαν, (Harry S. Truman, 1884-1972), ο Ιωσήφ Στάλιν, (Joseph Stalin, 1924-1953) και ο Ουίνστον Τσώρτσιλ (Winston Churchill, 1874-1965), ο οποίος αντικαταστάθηκε στις 28 Ιουλίου 1945 από τον Πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου τον Κλέμεντ Άττλη (Clement Attlee, 1883-1967).
        Η Διάσκεψη έλαβε χώρα στο Πότσνταμ της Γερμανίας μετά τη συνθηκολόγηση της Ναζιστικής Γερμανίας. Πρόκειται για ένα πολιτικό και διοικητικό πλαίσιο που καθόρισε τη μεταπολεμική διαχείριση της ηττημένης Γερμανίας.

Βασικά Σημεία
-Διακυβέρνηση Γερμανίας: Ίδρυση Συμμαχικού Συμβουλίου Ελέγχου για τη διοίκηση της ηττημένης χώρας, η οποία χωρίστηκε σε ζώνες μεταξύ ΗΠΑ, ΕΣΣΔ, Μ. Βρετανίας και Γαλλίας.
-Οι "5Δ": στόχος ήταν η Δημοκρατικοποίηση, Αποναζιστικοποίηση, Αποστρατιωτικοποίηση, Αποβιομηχάνιση (περιορισμένη) και Αποκέντρωση της Γερμανίας. Το Βερολίνο επίσης χωρίστηκε σε τέσσερις τομείς. Οι αποφάσεις της Διάσκεψης αποτέλεσαν τη βάση για τη μετέπειτα διάσπαση σε Δυτική και Ανατολική Γερμανία.

-Σύνορα: Τα ανατολικά σύνορα της Γερμανίας μετακινήθηκαν στη γραμμή Όντερ-Νάισε παραχωρώντας έτσι εδάφη στην Πολωνία, η οποία μετακινήθηκε δυτικά, χάνοντας εδάφη προς την ΕΣΣΔ. 

Μετακινήσεις πληθυσμών: Αποφασίστηκε η οργανωμένη απέλαση μαζική μετακίνηση Γερμανικών πληθυσμών από Πολωνία, Τσεχοσλοβακία και Ουγγαρία προς τη Γερμανία. Οι Σύμμαχοι ζήτησαν να γίνει «με ανθρώπινο τρόπο», κάτι που στην πράξη δεν τηρήθηκε.

-Αποζημιώσεις: Συμφωνήθηκε η καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων κυρίως προς τη Σοβιετική Ένωση από τη δική της ζώνη κατοχής.  Οι Δυτικοί θα έδιναν στη Μόσχα μέρος του βιομηχανικού εξοπλισμού από τις δικές τους ζώνες.

-Πολιτική αναδιοργάνωση: Επανασύσταση τοπικών κυβερνήσεων στη Γερμανία, ενίσχυση δημοκρατικών θεσμών, έλεγχος της εκπαίδευσης και του Τύπου για εξάλειψη ναζιστικής προπαγάνδας.

Θέματα εκτός Ευρώπης: επιβεβαίωση της Διακήρυξης του Πότσνταμ προς την Ιαπωνία (26 Ιουλίου