Η Αικατερίνη
Β΄ ‒γνωστή ως Μεγάλη Αικατερίνη, 27 Μαΐου 1729 - 17 Νοεμβρίου 1796‒ ήταν αυτοκράτειρα
της Ρωσικής Αυτοκρατορίας (ιστορικός τίτλος: «Πασών των Ρωσιών).
Η ιδέα είχε ρίζες ήδη από τον τσάρο Μέγα Πέτρο Α΄ (ή
Πιότρ Α΄ Αλεξέγιεβιτς, 1672-1725) ο οποίος επεδίωκε τη ρωσική κάθοδο στα νερά
της Μεσογείου και τον έλεγχο των Στενών (Βόσπορος - Δαρδανέλια). Η τσαρίνα επανέφερε και επανεσχεδίασε αυτή την πολιτική. Η στρατηγική της αφορούσε τη διχοτόμηση της Οθωμανικής
Αυτοκρατορίας μεταξύ Ρωσικής αυτοκρατορίας και Αυστριακής, την ανασύσταση της Βυζαντινής
Αυτοκρατορίας ως νεο-βυζαντινή αυτοκρατορία υπό Ρομανόφ, με πρωτεύουσα την
Κωνσταντινούπολη και την τοποθέτηση του εγγονού της Αικατερίνης, Κωνσταντίνου,
ως «βυζαντινού αυτοκράτορα». Το σχέδιο συζητήθηκε μυστικά το 1780–1781 με τον αυτοκράτορα
της της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Ιωσήφ Β΄ (1741-1749, ανήκε στους
«φωτισμένους ηγέτες» του 18ου αιώνα).
Η υλοποίηση του σχεδίου θα επιτυγχανόταν
με την κατάκτηση από τη Ρωσία της Κριμαίας και τις περιοχές της Μαύρης
Θάλασσας, την αυστριακή επέκταση στα Βαλκάνια (π.χ. Σερβία), τη δημιουργία του Βασίλειου
της Δακίας για τον Ποτέμκιν, την παραχώρηση
των εδαφών του Μοριά, της Κρήτης, της Κύπρου στη Βενετία και την ίδρυση ενός ελληνικού
κράτους, ως ρωσικό προτεκτοράτο.
