Στενοχωρία εδαφική

Ο όρος στενοχωρία με την κυριολεκτική, εδαφική του έννοια αναφέρεται στη στενότητα χώρου ή την έλλειψη διαθέσιμης καλλιεργήσιμης γης. Ετυμολογία: προέρχεται από το στενός + χώρα (χώρος), δηλαδή ο στενός χώρος που προκαλεί «πίεση», είτε αυτή είναι χωρική είτε, μεταφορικά, ψυχική. 

        Αν και σήμερα η λέξη χρησιμοποιείται σχεδόν αποκλειστικά για να περιγράψει τη λύπη ή το άγχος, η ιστορική και γεωγραφική της σημασία είναι η εξής:    

        Ιστορικό πλαίσιο. Στην αρχαία Ελλάδα (8ος-7ος αι. π.Χ.), η «στενοχωρία» ήταν το φαινόμενο κατά το οποίο η αύξηση του πληθυσμού σε συνδυασμό με τις περιορισμένες πεδινές εκτάσεις δημιούργησε σοβαρό πρόβλημα επιβίωσης. Η έλλειψη γης υπήρξε μία από τις κύριες αιτίες του Β' Μεγάλου Αποικισμού.

       

Μέγαρο Μουσικής Βιέννης, Δούμπας Νικόλαος

Vienna Concert Hall

ιδρυτής του Μεγάρου Μουσικής Αυστρίας Νικόλαος Δούμπας

Πόσες φορές χρεοκόπησε η Ελλάδα μετά το 1830;

Η Ελλάδα έχει χρεοκοπήσει πέντε φορές.

 
1. Χρεοκοπία 1827–1832 Τυπικά πριν το 1830, αλλά αφορά τα πρώτα δάνεια του Αγώνα της Ανεξαρτησίας τα οποία η Ελλάδα δεν ήταν σε καλή οικονομική κατάσταση ώστε να τα αποπληρώσει.

2. Χρεοκοπία 1843 Μετά τα δάνεια της Αντιβασιλείας και την αδυναμία εξυπηρέτησης που οδήγησε στην επιβολή διεθνούς οικονομικού ελέγχου.

3. Χρεοκοπία 1860 Πίεση από την Μεγάλη Βρετανία για την πληρωμή τόκων των δανείων του Όθωνα. Θεωρείται προάγγελος της Έξωσης του βασιλιά.

4. Χρεοκοπία 1893 Η διάσημη φράση του Τρικούπη Δυστυχώς επτωχεύσαμεν. Ακολούθησε ο Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος (1898).

5. Χρεοκοπία 1932 Κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης. Η Ελλάδα εγκατέλειψε εγκαταλείπει τον «κανόνα χρυσού» και εφάρμοσε την παύση πληρωμών.

6. Χρεοκοπία 2010 (de facto) Άτυπη χρεοκοπία που δεν ονομάστηκε “πτώχευση”, ουσιαστικά, όμως, πρόκειται για την έκτη χρεοκοπία. Οι περισσότεροι οικονομολόγοι θεωρούν ότι η οικονομική κρίση του 2010 αποτελεί την έκτη, λόγω της αδυναμίας πρόσβασης στις αγορές, της αναδιάρθρωσης χρέους (PSI), του διεθνούς οικονομικού ελέγχου, των μνημονίων.

Εμφανίζεται ένα ιστορικό μοτίβο στην Ελλάδα: αναβαθμίζεται μετά από κρίση ‒όχι πριν. Κάθε χρεοκοπία συνοδεύτηκε από μεγάλη στρατηγική μεταμόρφωση:

1843 → Σύνταγμα

1893 → εκσυγχρονισμός υποδομών & ΔΟΕ

1932 → βιομηχανική στροφή & αυτάρκεια

2010 → θεσμικές μεταρρυθμίσεις, εξωστρέφεια, ενεργειακή αναβάθμιση