Η Συνθήκη υπογράφηκε στις 24 Ιουλίου 1923 στη Λωζάννη της Ελβετίας (Treaty of Lausanne 1923) στην οποία συμμετείχαν: Τουρκία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ιταλία, Ιαπωνία, Ελλάδα, Ρουμανία, Βασίλειο Σέρβων–Κροατών–Σλοβένων. Αυτή η διεθνής συμφωνία καθόρισε τα σύνορα της σύγχρονης Τουρκίας όπως τα διαμόρφωσε ο πόλεμος ανεξαρτησίας της. Αντικατέστησε τη Συνθήκη των Σεβρών, η οποία δεν εφαρμόστηκε ποτέ. Αναγνώρισε την κυριαρχία της Τουρκίας (η οποία παραιτήθηκε από κάθε διεκδίκηση στις πρώην αραβικές επαρχίες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας). Ρύθμισε εδαφικά ζητήματα με Ελλάδα και άλλες χώρες (π.χ., οι προβλέψεις για Αρμενία και για Κουρδιστάν εξαφανίστηκαν στη Λωζάννη). Καθόρισε το καθεστώς των Στενών, αναγνώρισε ρητά την ελληνική κυριαρχία στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.
Ρυθμίσεις
- Ελλάδα: Η Τουρκία αναγνώρισε την ελληνική κυριαρχία στα νησιά του Αιγαίου (πλην Ίμβρου, Τενέδου και Λαγουσών). Η Ελλάδα αναγνώρισε την τουρκική κυριαρχία και επέστρεψε στην Τουρκία την Ανατολική Θράκη και τη Σμύρνη (τις οποίες κατείχε σύμφωνα με τη Συνθήκη των Σεβρών). Προηγήθηκε η υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών (ελληνορθόδοξοι-μουσουλμάνοι), η οποία ρυθμίστηκε με ξεχωριστή συμφωνία. Καθορίστηκε η η ελληνική μειονότητα στην Κωνσταντινούπολη, Ίμβρο και Τένεδο και η μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη.
- Ελλάδα: Η Τουρκία αναγνώρισε την ελληνική κυριαρχία στα νησιά του Αιγαίου (πλην Ίμβρου, Τενέδου και Λαγουσών). Η Ελλάδα αναγνώρισε την τουρκική κυριαρχία και επέστρεψε στην Τουρκία την Ανατολική Θράκη και τη Σμύρνη (τις οποίες κατείχε σύμφωνα με τη Συνθήκη των Σεβρών). Προηγήθηκε η υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών (ελληνορθόδοξοι-μουσουλμάνοι), η οποία ρυθμίστηκε με ξεχωριστή συμφωνία. Καθορίστηκε η η ελληνική μειονότητα στην Κωνσταντινούπολη, Ίμβρο και Τένεδο και η μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη.
- Κύπρος και Δωδεκάνησα: Η Τουρκία αναγνώρισε την κατοχή της Κύπρου από το Ηνωμένο Βασίλειο. Αναγνώρισε επίσης την ιταλική κυριαρχία στα Δωδεκάνησα (τα οποία πέρασαν στην Ελλάδα το 1947).
- Καθεστώς των Στενών: Τα Στενά (Βόσπορος-Δαρδανέλια) τέθηκαν σε διεθνές καθεστώς ελεύθερης ναυσιπλοΐας. Το καθεστώς αυτό τροποποιήθηκε αργότερα με τη Συνθήκη του Μοντρέ (1936).
- Κατάργηση των ξένων προνομίων: Οι Δυνάμεις αποσύρθηκαν από τις απαιτήσεις οικονομικού ελέγχου της Τουρκίας. Καταργήθηκαν τα «διομολογημένα προνόμια» (capitulations).
- Αμνηστία: Εκδόθηκε γενική αμνηστία για πράξεις που διαπράχθηκαν μεταξύ 1914-1922.
- Καθεστώς των Στενών: Τα Στενά (Βόσπορος-Δαρδανέλια) τέθηκαν σε διεθνές καθεστώς ελεύθερης ναυσιπλοΐας. Το καθεστώς αυτό τροποποιήθηκε αργότερα με τη Συνθήκη του Μοντρέ (1936).
- Κατάργηση των ξένων προνομίων: Οι Δυνάμεις αποσύρθηκαν από τις απαιτήσεις οικονομικού ελέγχου της Τουρκίας. Καταργήθηκαν τα «διομολογημένα προνόμια» (capitulations).
- Αμνηστία: Εκδόθηκε γενική αμνηστία για πράξεις που διαπράχθηκαν μεταξύ 1914-1922.
👉Ρυθμίζει το καθεστώς των νησιών στο Αιγαίο:
Λήμνου & Σαμοθράκης (πλήρης αποστρατιωτικοποίηση),
Λέσβου, Χίου, Σάμου, Ικαρίας (μερική αποστρατιωτικοποίηση)
Ίμβρου, Τενέδου (τουρκικά νησιά, επίσης αποστρατιωτικοποιημένα)
👉Η Τουρκία υποστηρίζει ότι η Λωζάννη επιβάλλει αποστρατιωτικοποίηση. Η Ελλάδα απαντά ότι η αποστρατιωτικοποίηση αφορά μόνο συγκεκριμένα νησιά και ότι η Συνθήκη του Μοντρέ (1936) τροποποίησε το καθεστώς.
🔗Συνθήκη του Μοντρέ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου