Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, 1939-1945

Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος (1939–1945), ο πραγματικά παγκόσμιος, ήταν η μεγαλύτερη και πιο καταστροφική σύγκρουση της ιστορίας. Είχε έντονο ιδεολογικό χαρακτήρα (ναζισμός, φασισμός, ολοκληρωτισμός).  Προέκυψε σε μεγάλο βαθμό από τις συνέπειες του Α΄ΠΠ (Βερσαλλίες, οικονομική κρίση, άνοδος φασισμού).

Οι δύο αντίπαλες συμμαχίες

Συμμαχικές Δυνάμεις: Σοβιετική Ένωση, ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Κίνα, Γαλλία, Ελλάδα κ.ά.

Δυνάμεις του Άξονα: Γερμανία, Ιταλία, Ιαπωνία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουγγαρία κ.ά.

 

Η εξέλιξη του πολέμου

 

Ο πόλεμος ξεκίνησε την 1η Σεπτεμβρίου 1939, όταν η ναζιστική Γερμανία εισβάλλει στην Πολωνία, προκαλώντας την κήρυξη πολέμου από Βρετανία και Γαλλία. Η Σοβιετική Ένωση εισέβαλε στην ανατολική Πολωνία λίγες ημέρες αργότερα, βάσει μυστικού πρωτοκόλλου με τη Γερμανία.

 

1939–1941: Ο Άξονας κατακτά μεγάλο μέρος της Ευρώπης (Πολωνία, Γαλλία, Βαλκάνια, Ελλάδα) και η Ιαπωνία επεκτείνεται στην Ασία.

22 Ιουνίου 1941: Η Γερμανία εισβάλλει στη Σοβιετική Ένωση (Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα).

7 Δεκεμβρίου 1941: Η Ιαπωνία επιτίθεται στο Περλ Χάρμπορ → οι ΗΠΑ μπαίνουν στον πόλεμο.

1942–1943: Σημαντικές συμμαχικές νίκες (Στάλινγκραντ, Ελ Αλαμέιν, Μίντγουεϊ) αλλάζουν την πορεία του πολέμου.

Νέα τεχνολογία: ο Β΄ΠΠ ήταν τεχνολογικά προηγμένος με ραντάρ, πυραύλους, τζετ, υποβρύχια νέας γενιάς, ατομική βόμβα.

 

Η πτώση του Βερολίνου επισφράγισε την ήττα της ναζιστικής Γερμανίας και σηματοδότησε το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη (VE Day - Victory in Europe Day) στις 8 Μαΐου 1945.

Οι τελευταίες μάχες στο Βερολίνο. Στις 16 Απριλίου 1945, ο Σοβιετικός Κόκκινος Στρατός, με τεράστιες δυνάμεις, ξεκίνησε την επίθεση στο Βερολίνο μετά τη διάσπαση των γερμανικών γραμμών άμυνας στα Υψώματα Ζέελοβ (19 Απριλίου). Οι μάχες ήταν εξαιρετικά σφοδρές, με τον Κόκκινο Στρατό να προωθείται δρόμο-δρόμο και κτίριο-κτίριο, αντιμετωπίζοντας σκληρή αντίσταση από γερμανικές μονάδες, Volkssturm (εθνοφρουρά) και νεαρές μονάδες της Χιτλερικής Νεολαίας. Η φρουρά του Βερολίνου παραδόθηκε επίσημα στις 2 Μαΐου 1945, αν και μικρότερες μάχες συνεχίστηκαν στα δυτικά της πόλης μέχρι την τελική λήξη του πολέμου. 

            Ο Χίτλερ αυτοκτόνησε στις 30 Απριλίου και η επίσημη παράδοση της Γερμανίας υπογράφηκε στις 8 Μαΐου, σηματοδοτώντας το τέλος του πολέμου. Το Βερολίνο χωρίστηκε σε τέσσερις τομείς κατοχής (σοβιετικό, αμερικανικό, βρετανικό, γαλλικό), γεγονός που οδήγησε στη μόνιμη διαίρεση και αργότερα στο Τείχος του Βερολίνου.

              Στις 4-11 Σεπτεμβρίου του 1945 στη Γιάλτα υπογράφηκε Συνθήκη (Συνθήκη της Γιάλτας). και ενώ είχε υπογραφεί συνθήκη ειρήνης, στις 6 και 9 Αυγούστου 1945  οι ΗΠΑ κατέστρεψαν  τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι με τη ρίψη ατομικών βομβών -καθοριστικά γεγονότα που ανάγκασαν την Ιαπωνία να παραδοθεί.

 Συνέπειες

Ο πόλεμος τελειώνει με αποφασιστική νίκη των Συμμάχων και κατάρρευση του Γ΄ Ράιχ, της φασιστικής Ιταλίας και της Ιαπωνικής Αυτοκρατορίας. Το Βερολίνο βυθίστηκε σε ανυπολόγιστες καταστροφές, ελλείψεις και ανθρωπιστική κρίση. Οι ανθρώπινες απώλειες ανέρχονται σε πάνω από 50 εκατομμύρια νεκροί. Ίδρυση του ΟΗΕ και αρχή του Ψυχρού Πολέμου. Δημιουργία νέων διεθνών συμμαχιών (ΝΑΤΟ, Σύμφωνο Βαρσοβίας). Αποαποικιοποίηση, αναδιαμόρφωση-επαναχάραξη συνόρων και εκ νέου παγκόσμια ισορροπία ισχύος.

Ηγέτες του Β΄ΠΠ

Συμμαχικές Δυνάμεις (Allies)

Το τσαρικό σχέδιο «των τριών τμημάτων» οδήγησε στη Συνθήκη του Λονδίνου το 1827

Το "σχέδιο των τριών τμημάτων" αναφέρεται σε ένα διπλωματικό/πολιτικό σχέδιο της Ρωσίας, κυρίως επί Τσάρου Νικολάου Α' (που διαδέχθηκε τον Αλέξανδρο Α'). Το σχέδιο αφορούσε τον διαχωρισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και τη δημιουργία τριών ανεξάρτητων κρατών (Ελλάδα, Σερβία, Βουλγαρία) με ρωσική επιρροή.
        Το σχέδιο προέβλεπε τη διαίρεση των βαλκανικών εδαφών σε τρία αυτόνομα τμήματα, προκειμένου να ικανοποιηθούν οι εθνικές βλέψεις των Ελλήνων, αλλά υπό ρωσική εποπτεία. Ο στόχος του Τσάρου ήταν η αποδυνάμωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ο λεγόμενος Ασθενής της Ευρώπης, που θα εξυπηρετούσε τη ρωσική έξοδο στα νερά της ανατολικής Μεσογείου, χωρίς, ωστόσο, να προκληθεί ευρωπαϊκός πόλεμος.
        Το σχέδιο που πρότεινε ο Τσάρος, η αυτοκρατορική Γαλλία το αποδέχτηκε, ενώ η Βρετανία αρχικώς ήταν επιφυλακτική. Το σχέδιο υλοποιήθηκε με την υπογραφή των τριών Μεγάλων Δυνάμεων της Συνθήκης του Λονδίνου (1827).
        Η Συνθήκη του Λονδίνου (6 Ιουλίου 1827), γνωστή και ως «Ιουλιανή Συνθήκη» αποτέλεσε καταλυτικό σταθμό για την ελληνική ανεξαρτησία. Προέβλεπε αυτονομία της Ελλάδας υπό την επικυριαρχία του Σουλτάνου, με ετήσιο φόρο υποτέλειας.

Βασικά Στοιχεία της Συνθήκης του 1827:
-Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Ρωσία, οι οποίες επιδίωκαν την ειρήνευση στην περιοχή για να διασφαλίσουν τα συμφέροντά τους στα Βαλκάνια.
-Προτάθηκε η δημιουργία αυτόνομου ελληνικού κράτους, το οποίο θα πλήρωνε φόρο υποτελείας στον Σουλτάνο Μαχμούτ Β΄
-Μυστικό Συμπληρωματικό Άρθρο: Προέβλεπε ότι αν η Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν δεχόταν την ανακωχή εντός ενός μηνός, οι Δυνάμεις θα λάμβαναν «τα προσήκοντα μέτρα» για την επιβολή της, οδηγώντας de facto σε στρατιωτική επέμβαση.

ΝΙΚΟΣ ΜΑΡΓΑΡΗΣ

Την Δευτέρα 26 Αυγούστου απεβίωσε ο καθηγητής Νίκος Μάργαρης, διευθυντής επί 14 χρόνια της ελληνικής έκδοσης του National Geographic, συνεργάτης της LIFO άλλων εκδόσεων.

Ο Μάργαρης υπήρξε πρωτοπόρος της Μεσογειακής Οικολογίας Φυτών, ενώ παραλλήλως με την ακαδημαϊκή του καριέρα ήταν συγγραφέας, δημοσιογράφος και παραγωγός τηλεοπτικών εκπομπών και ντοκιμαντέρ.

Η συνέντευξη παραχωρήθηκε το 2009. Πηγή: www.lifo.gr

Είναι μόδα η οικολογία;

Δυστυχώς, είναι μόδα. Και τα άτομα που ανακατεύονται, εκτός απ' τη μόδα, το κάνουν και λόγω του ότι προσφέρει τη δυνατότητα κάποιας εξουσίας. Αφού απέτυχαν στους πρωτογενείς τους χώρους, έγιναν όλοι οικολόγοι. Ρώτησα κάποτε στο υπουργείο -γιατί δεν είμαι άτομο εκτός κυκλωμάτων- γιατί βάλατε αυτή την παλαβή υπεύθυνη περιβαλλοντολογικής εκπαίδευσης στον τάδε νομό. Μου λένε είναι ευαισθητοποιημένη. Ποιοι είναι πιο ευαισθητοποιημένοι σε θέματα υγείας; Οι υποχόνδριοι. Λες σε έναν υποχόνδριο να σχεδιάσει την υγεία; Το αποτέλεσμα είναι μια εθνική τραγωδία, η οποία δεν θα μας οδηγήσει πουθενά.