Ο Σαρλ ντε Γκωλ

Charles de Gaulle, BRITANNICA

        

        Ο Σαρλ ντε Γκωλ ήταν ο σημαντικότερος Γάλλος ηγέτης του 20ού αιώνα. Αρχηγός της Ελεύθερης Γαλλίας (1940- 1944) στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και ιδρυτής της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας, της οποίας υπήρξε ο πρώτος πρόεδρος (1959-1969). Γεννήθηκε στις 22 Νοεμβρίου 1890, Λιλ, Γαλλία και πέθανε στις 9 Νοεμβρίου 1970.

Στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μετά την κατάρρευση της Γαλλίας, το 1940, αρνήθηκε την παράδοση στον Χίτλερ και έφυγε στο Λονδίνο. Από εκεί εξέδωσε την ιστορική Έκκληση της 18ης Ιουνίου, καλώντας τους Γάλλους να συνεχίσουν τον αγώνα. Ίδρυσε τις Ελεύθερες Γαλλικές Δυνάμεις, που πολέμησαν στο πλευρό των Συμμάχων.

        Μετά την απελευθέρωση του Παρισιού, έγινε επικεφαλής της Προσωρινής Κυβέρνησης (1944–1946). Το 1958, εν μέσω της κρίσης της Αλγερίας, επέστρεψε στην εξουσία και ίδρυσε την Πέμπτη Γαλλική Δημοκρατία, με ισχυρό προεδρικό σύστημα. Ως πρόεδρος έκανε τη Γαλλία πυρηνική δύναμη, αποχώρησε από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ (1966) για να διασφαλίσει την ανεξαρτησία της γαλλικής πολιτικής, ακολούθησε ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική, συχνά σε αντίθεση με τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο.
       Θεωρείται ο αρχιτέκτονας της σύγχρονης Γαλλίας. Ενσάρκωσε την ιδέα της «μεγάλης Γαλλίας» και της εθνικής ανεξαρτησίας. Παραμένει σύμβολο αντίστασης, ηγεσίας και πατριωτισμού.

Έκκληση της 18ης Ιουνίου 1940

Η Έκκληση της 18ης Ιουνίου ήταν το ιστορικό ραδιοφωνικό μήνυμα του Σαρλ ντε Γκωλ προς τους Γάλλους στις 18 Ιουνίου 1940, από το Λονδίνο, καλώντας τους να συνεχίσουν τον αγώνα κατά της ναζιστικής Γερμανίας. Θεωρείται η απαρχή της Γαλλικής Αντίστασης.
        Ήταν η πρώτη ομιλία του Σαρλ ντε Γκωλ μετά την άφιξή του στο Λονδίνο, αμέσως μετά την κατάρρευση της Γαλλίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μεταδόθηκε από το BBC στις 18 Ιουνίου 1940. Αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κείμενα της γαλλικής Ιστορίας, καθώς καλούσε τους Γάλλους να μην αποδεχθούν την ήττα και να συνεχίσουν τον πόλεμο στο πλευρό των Συμμάχων. Σύμφωνα με τη Wikipedia, η ομιλία θεωρείται η αφετηρία της Γαλλικής Αντίστασης και χάρισε στον ντε Γκωλ το προσωνύμιο «Ο Άνθρωπος της 18ης Ιουνίου».

Ιστορικό πλαίσιο

Στις 14 Ιουνίου 1940 οι Γερμανοί μπήκαν στο Παρίσι. Η κυβέρνηση του στρατάρχη Πεταίν αποφάσισε να ζητήσει ανακωχή. Ο ντε Γκωλ, διαφωνώντας, διέφυγε στο Λονδίνο στις 17 Ιουνίου. Με τη στήριξη του Τσώρτσιλ, του επιτράπηκε να απευθυνθεί στους Γάλλους μέσω ραδιοφώνου. Η ομιλία δεν ηχογραφήθηκε, αλλά το κείμενο διασώθηκε και σήμερα φυλάσσεται στα Εθνικά Αρχεία της Γαλλίας.
        Το μήνυμα της ομιλίας: Ο ντε Γκωλ τόνισε ότι η ήττα δεν είναι οριστική. Η Γαλλία έχει ακόμη σύμμαχους (Βρετανική Αυτοκρατορία, ΗΠΑ). Ο πόλεμος είναι παγκόσμιος και η Γαλλία μπορεί να νικήσει στο μέλλον με ανώτερη βιομηχανική ισχύ. Κάλεσε στρατιώτες, αξιωματικούς και εργάτες να ενωθούν μαζί του στο Λονδίνο για να συνεχίσουν τον αγώνα. 

        Απόσπασμα από το κείμενο της ομιλίας: «Ό,τι κι αν γίνει, η φλόγα της γαλλικής αντίστασης δεν πρέπει να σβήσει και δεν θα σβήσει».
Θεωρείται το ιδρυτικό κείμενο της Ελεύθερης Γαλλίας. Έγινε σύμβολο της αντίστασης στον ναζισμό. Στη συλλογική μνήμη της Γαλλίας, αποτελεί σημείο αναφοράς για την εθνική ενότητα και αξιοπρέπεια.

Ρητορική

Η ρητορική του Σαρλ ντε Γκωλ θεωρείται μία από τις πιο ισχυρές και αναγνωρίσιμες του 20ού αιώνα: βαθιά πατριωτική, υψηλού ύφους, εμποτισμένη με ιστορικό βάθος και έντονη προσωπική αυθεντία. Οι ξένες πηγές τονίζουν ότι ο ντε Γκωλ αντιμετώπιζε τον λόγο ως «μεγάλο εργαλείο εξουσίας» και ότι η γλώσσα του είχε σχεδόν τελετουργικό χαρακτήρα.

• Η ρητορική ως εργαλείο εξουσίας. Η Revue Politique et Parlementaire αναφέρει ότι ο ντε Γκωλ πίστευε βαθιά πως η ρητορική οδηγεί στην εξουσία και ότι ο λόγος είναι το βασικό μέσο άσκησης πολιτικής. Η ομιλία δεν ήταν για αυτόν απλή επικοινωνία. Ήταν πράξη ηγεσίας, τρόπος να διαμορφώσει το έθνος και να το κινητοποιήσει.
• Υψηλό, κλασικό ύφος. Οι ξένες αναλύσεις τονίζουν ότι ο ντε Γκωλ χρησιμοποιούσε κλασική, σχεδόν λογοτεχνική γλώσσα, επηρεασμένη από: την ιησουιτική παιδεία του, τη μελέτη του Σατωβριάνδου, τη γαλλική ιστορική παράδοση. Το ύφος του χαρακτηρίζεται από: μεγάλες, περίτεχνες προτάσεις, υψηλό λεξιλόγιο, ιστορικές αναφορές, ρυθμικότητα και τελετουργικό τόνο. Η πηγή σημειώνει ότι τέτοιο ύφος θεωρείται «αδύνατο» στη σημερινή εποχή των σύντομων μηνυμάτων και των κοινωνικών δικτύων.
• Ταύτιση του εαυτού του με τη Γαλλία. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της ρητορικής του ήταν ότι μιλούσε για τον εαυτό του σε τρίτο πρόσωπο και συχνά ταυτιζόταν με το ίδιο το έθνος. «Η Γαλλία» και «ο Γκωλ» εμφανίζονται συχνά ως σχεδόν ενιαία οντότητα. Αυτό ενίσχυε την εικόνα του ως ενσάρκωση της εθνικής συνέχειας. Η Revue Politique επισημαίνει ότι σήμερα κανένας πολιτικός δεν θα τολμούσε τέτοια ρητορική, λόγω της αλλαγής των κοινωνικών και επικοινωνιακών δομών.
• Ρητορική της Αντίστασης. Στην περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο λόγος του ντε Γκωλ είχε τρία βασικά χαρακτηριστικά: ελπίδα: η περίφημη «Έκκληση της 18ης Ιουνίου» βασίστηκε στην ιδέα ότι η ήττα δεν είναι οριστική· εκτίμηση: προέβλεπε ότι ο πόλεμος θα γίνει παγκόσμιος και ότι η Γαλλία θα επιστρέψει· ηθική νομιμοποίηση: παρουσίαζε τον εαυτό του ως τον μόνο φορέα της «αληθινής Γαλλίας».
• Στρατηγική ασάφεια και πολιτική γλώσσα. Η FixQuotes αναλύει τη ρητορική του ως στρατηγική, όχι απλώς συναισθηματική. Ο ντε Γκωλ θεωρούσε ότι ο πολιτικός λόγος δεν είναι πάντα κυριολεκτικός, χρησιμοποιείται για να διαχειρίζεται δυνάμεις, απαιτεί «στρατηγική ασάφεια» σε κρίσιμες στιγμές. Αυτό εξηγεί γιατί οι ομιλίες του συνδυάζουν μεγαλόπνοες διακηρύξεις με προσεκτικά διατυπωμένες θέσεις.
• Ρητορική εθνικής ανεξαρτησίας. Η ρητορική του ντε Γκωλ συνδέεται άμεσα με τον γκωλισμό, που βασίζεται στην εθνική κυριαρχία, στην ανεξαρτησία από υπερδυνάμεις, στην ισχυρή εκτελεστική εξουσία, στην πατριωτική ενότητα. Η γλώσσα του ήταν το μέσο για να νομιμοποιήσει αυτή την πολιτική.

Χαρέμι. Ο κόσμος πίσω από το πέπλο

To λουτρό (1880-1885) του Jean-Leon Gerome

 

 

 

 

 

 

 

Η λέξη χαρέμι, που προέρχεται από την αραβική haram, σημαίνει «παράνομος», «προστατευμένος» ή «απαγορευμένος». Η ιερή περιοχή γύρω από τη Μέκκα και τη Μεδίνα είναι haram, απαγορευμένη σε όλους εκτός από τον Πιστό. Η λέξη χαρέμι σημαίνει και τις ίδιες τις γυναίκες και ενδεχομένως υπαινίσσεται και τη σύζυγο. Τέλος, το χαρέμι είναι ο «Οίκος της Ευτυχίας», μια διόλου θρησκευτική εκδοχή των αποκλειστικών δικαιωμάτων του αφέντη ως προς τη σεξουαλική νομή, ένα μέρος όπου οι γυναίκες είναι απομονωμένες και έγκλειστες, απαραβίαστες για όλους με εξαίρεση τον έναν και μοναδικό άντρα που εξουσιάζει τις ζωές τους. είναι ένα μέρος σ’ ένα πλούσιο αρχοντόσπιτο που φρουρείται από ευνούχους σκλάβου, όπου ο αφέντης διατηρεί τις συζύγους και τις παλλακίδες του.

Το Σαράι ήταν η έδρα της οθωμανικής αυτοκρατορικής εξουσίας όπου έμεναν χιλιάδες άνθρωποι που εργάζονταν στις προσωπικές και διοικητικές υπηρεσίες του σουλτάνου. Το πιο ιδιωτικό τμήμα, προσεκτικά χωρισμένο από το υπόλοιπο παλάτι, ήταν το χαρέμι του σουλτάνου που μετακόμισε στο Σαράι για πρώτη φορά το 1541, επί σουλτάνας Ροξαλένας, και μακροημέρευσε ως το 1909. Τα θηλυκά μέλη της σουλτανικής οικογένειας ζούσαν, αγαπούσαν και πέθαιναν εδώ για τέσσερις αιώνες, έγινε το υπέρτατο σύμβολο, η πεμπτουσία της έννοιας του χαρεμιού, το κατ’ εξοχήν σύστημα της απομόνωσης των γυναικών.

Νεαρά κορίτσια εξαιρετικής ομορφιάς που αποσπούνταν με τη βία από τα σκλαβοπάζαρα, στέλνονταν

Δολοφονία Ιωάννη Καποδίστρια, 1831

..........................

Πηγή: https://emensi.gr/intro/#

Η δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια στις 27 Σεπτεμβρίου 1831 στο Ναύπλιο παραμένει ένα από τα πιο τραυματικά και αμφιλεγόμενα γεγονότα της Nεότερης Eλληνικής Iστορίας.

    Ο Καποδίστριας (1776-1831) είναι ο πρώτος «Κυβερνήτης της Ελλάδος» (1828-1831). Η ορκωμοσία του τελέστηκε στην Αίγινα στις 28 Ιανουαρίου του 1828 στην Αίγινα, μετά την εκλογή του από την Γ΄ Εθνοσυνέλευση, σηματοδοτώντας την επίσημη έναρξη της διακυβέρνησης του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.

    Ήδη από το Πρωτόκολλο του Λονδίνου, 1830, αν και δεν θεσπίζεται από τις Μεγάλες Δυνάμεις επίσημα πολιτειακό καθεστώς ‒δηλαδή σύνταγμα, θεσμοί ή μορφή διακυβέρνησης), προδιαγράφεται ότι η Ελλάδα θα είναι μοναρχία, αφού αναφέρεται ότι η Ελλάδα θα κυβερνηθεί από έναν κληρονομικό ηγεμόνα, τον Γερμανό πρίγκιπα Λεοπόλδο του Σαξ-Κόμπουργκ (Leopold von Sachsen-Coburg und Gotha, 1790-1865). Ο οποίος παραιτήθηκε πριν αναλάβει, θεωρώντας την ελληνική επικράτεια μικρή· έναν χρόνο μετά έγινε ο πρώτος Βασιλιάς των Βέλγων (1831-1865). Προαποφασισμένη και προδιαγεγραμμένη από τις τρεις Μεγάλες Δυνάμεις η απομάκρυνση του Καποδίστρια;

Ιστορικό
Το πρωί της 27ης Σεπτεμβρίου 1831 ο Καποδίστριας κατευθυνόταν στην εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα στο Ναύπλιο. Στην είσοδο τον πλησίασαν οι Γεώργιος και Κωνσταντίνος Μαυρομιχάλης. Ο Γεώργιος τον μαχαίρωσε, ενώ ο Κωνσταντίνος τον πυροβόλησε. Ο Κυβερνήτης πέθανε ακαριαία. Η σφαίρα είναι ακόμη ορατή στην εκκλησία.
Σύμφωνα με την παραδοσιακή ιστοριογραφία η δολοφονία ήταν πράξη βεντέτας της οικογένειας Μαυρομιχάλη. Αφορμή ήταν η σύλληψη και φυλάκιση του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη από τον Καποδίστρια. Ο Γεώργιος εκτελέστηκε επιτόπου από τη φρουρά, ενώ ο Κωνσταντίνος σκοτώθηκε λίγο αργότερα.
Σύγχρονες έρευνες και δημοσιεύματα θέτουν υπό αμφισβήτηση την απλή εκδοχή της βεντέτας. Γίνεται λόγος για πιθανή πολιτική εκτέλεση. Παρουσιάζονται μαρτυρίες που υποστηρίζουν ότι οι Μαυρομιχαλαίοι ίσως δεν ήταν οι μόνοι δράστες, αλλά ήταν «αναλώσιμοι κρίκοι» σε κάποιο μεγαλύτερο σχέδιο. Στον τόπο της δολοφονίας υπήρχαν πολλά ύποπτα πρόσωπα, κάτι που παραπέμπει σε οργανωμένη επιχείρηση. Επιπλέον, σύγχρονες πηγές αναδεικνύουν πιθανή εμπλοκή στη δολοφονία ξένων παραγόντων λόγω της ανεξάρτητης πολιτικής του Καποδίστρια και αφήνουν υπόνοιες κυρίως για πρόσωπα βρετανικών συμφερόντων, με επιχείρημα ότι δεν «ανοίγονται» τα σχετικά αρχεία του Foreign Office. Οι ιατροδικαστικές αντιφάσεις ενισχύουν την αμφισβήτηση. Η επίσημη εκδοχή μιλά για μικρό μαχαίρι, αλλά η έκθεση αναφέρει τραύμα 9 εκατοστών, που παραπέμπει σε βαρύτερο όπλο.

Το συγκρουσιακό πολιτικό κλίμα στην Ελλάδα
Η κοινωνία βρισκόταν σε βαθιά εσωτερική κρίση η οποία οφειλόταν στη δεινή οικονομική κατάσταση της χώρας, η οποία με τη σειρά της προκαλούσε ανισότητα ανάμεσα στον φτωχό λαό και τους πλούσιους μπέηδες, που μάλιστα απαιτούσαν άμεσα πολεμικές αποζημιώσεις. Ο σχεδόν ασκητικός κοσμοπολίτης, Καποδίστριας προσπαθούσε το χάος που βρήκε να το μετατρέψει σε κράτος -ηράκλειος άθλος. Η επιβολή φόρων προκειμένου να δημιουργήσει ισχυρό κεντρικό κράτος, προκάλεσε τις αντιδράσεις από ισχυρούς οικονομικούς παράγοντες, προκρίτους και στρατιωτικούς. Δεν ήταν πρόθυμοι οι προνομιούχοι επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας να συνταχθούν σε ένα σύγχρονο κράτος, να μετατραπούν δηλαδή σε πολίτες με φοροδοτικές υποχρεώσεις. Και όχι μόνον αυτό. Ο Καποδίστριας προσπαθούσε να ρυθμίσει, προς όφελος των άπορων πολιτών (ο μπάρμπα Γιάννης τους), το ζήτημα της διανομής των εθνικών γαιών. Η ανοιχτή ρήξη με την αντιπολίτευση (Μαυροκορδάτος με αγγλικό κόμμα, Κωλέττης με γαλλικό) ήταν αναπόφευκτη.
Η αρχή του τέλους, θα λέγαμε, του Καποδίστρια είναι η κατάληψη του ναυστάθμου του Πόρου στις 13 Ιουλίου 1831 και η στη συνέχεια πυρπόληση της φρεγάτας «Ελλάς» και της κορβέτας «Ύδρα» στον Πόρο την 1η Αυγούστου 1831, από τον Υδραίο ναύαρχο Ανδρέα Μιαούλη ‒τον πρωταγωνιστή του ναυτικού αγώνα του 1821. «Μεγαλουργόν έγκλημα», κατά τον ρομαντικό ποιητή Αλέξανδρο Ραγκαβή, η πυρπόληση που κατέστρεψε τον ελληνικό στόλο -η φρεγάτα «Ελλάς» αγοράστηκε με χρήματα ελληνοαμερικάνων. Ο Υδραίος Μιαούλης, υποστηρικτής του λεγόμενου αγγλικού κόμματος, συμμετείχε στον αντικαποδιστριακό αγώνα κυρίως των Μανιατών κοτσαμπάσηδων και των Υδραίων καραβοκύρηδων επειδή τα συμφέροντα τους απειλούνταν από την πολιτική του Καποδίστρια.

Οι τρεις αυτοκρατορίες είχαν ανταγωνιστικά συμφέροντα στην Ελλάδα
-Κύρια επιδίωξη της Ρωσικής Αυτοκρατορίας ήταν η ενίσχυση της επιρροής της στους ορθόδοξους χριστιανικούς λαούς που θα διευκόλυνε την πρόσβασή της στη Μεσόγειο Θάλασσα και τον έλεγχο των θαλάσσιων οδών στον νότο (Στενά Βοσπόρου - Δαρδανελίων). Η Ρωσική Αυτοκρατορία έχοντας μακροχρόνια αντιπαλότητα με την Οθωμανική, έβλεπε την Ελλάδα ως μέρος του ευρύτερου «Ανατολικού Ζητήματος». Προφανώς, ενδιαφερόταν για την παρουσία της στο Αιγαίο Πέλαγος συνεργαζόμενη με ένα ισχυρό, φιλικό ελληνικό κράτος και με κυβερνήτη τον Καποδίστρια, τον πρώην Υπουργό Εξωτερικών του τσάρου Αλέξανδρου Α΄ (1777-1825).
-Η Βρετανική Αυτοκρατορία γνωρίζοντας τα σχέδια της τσαρικής Ρωσίας, ήθελε να εμποδίσει την κάθοδό της στο Αιγαίο ‒όπως άλλωστε την είχε εμποδίσει το 1829 (Συνθήκη της Αδριανούπολης, 1829). Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών George Canning (1770-1827) υποστήριζε την αναγνώριση της Ελλάδας μεν, επιδιώκοντας μια αυτόνομη αλλά ελεγχόμενη Ελλάδα υπό βρετανική επιρροή, δε. Μάλιστα, το 1825 η ελληνική κυβέρνηση είχε ζητήσει από τη Βρετανία να επιλέξει μονάρχη, ουσιαστικά προσφέροντας καθεστώς βρετανικού προτεκτοράτου. Η Μεγάλη Βρετανία ήταν καχύποπτη για τις διαθέσεις του κυβερνήτη Καποδίστρια, αλλά και για τις διαθέσεις του (νέου) τσάρου Νικόλαου Α΄ (1825-1855).
-Η Γαλλική Αυτοκρατορία επεδίωκε τη διατήρηση του ρόλου της στη διαμόρφωση του νεοσύστατου ελληνικού κράτους στη Μεσόγειο, γι' αυτό συμμετείχε στην κοινή επέμβαση υπέρ των Ελλήνων (Ναυμαχία του Ναυαρίνου, 1827). Επίσης, ενδιαφερόταν για τη διατήρησης της ισορροπίας δυνάμεων και ενεργούσε για την αποτροπή μονομερούς δράσης της Ρωσικής Αυτοκρατορίας και τον περιορισμό της Μεγάλης Βρετανίας.
-Η Αυτοκρατορία των Αψβούργων συνέχιζε την πολιτική για τη διατήρηση του Ancien Régime μέσω του Υπουργού Εξωτερικών της Μέτερνιχ, ο οποίος ήρθε σε λεκτικές διαμάχες με τον Καποδίστρια.-Η δε Οθωμανική Αυτοκρατορία, ως χώρα υπό διάλυση, προσπαθούσε να αποτρέψει την περαιτέρω απώλεια εδαφών και την ενίσχυση των χριστιανικών κρατών στα Βαλκάνια.